چگونه ؟ و در آن جماعت از خداوندان فضل و فضيلت و صاحبان معرفت و دانشمندان پر مايه بسيار است ، و دانش ما از آنان گرفته شده ، و ما از خوان گسترده و آراستهء ايشان بهره‌مند هستيم ، و از چشمه‌سارهاى آنان مىآشاميم ، و از درياى حكمت و آگاهيشان استفاده مىنمائيم . تا هنگامىكه به اطلاع بر آنچه در قرآن مجيد به خير كثير ياد فرموده ، توفيق يارى دهد « 1 » و لطف پروردگار حقايقى را كه از آسمان فكر بر لوح سينه فرود آيد ، به من ببخشايد . به خواست خداوند در آنچه پذيراى آن شدم كوتاهى نخواهم كرد و از آنچه در توانايى من است دريغ نخواهم داشت ، و در حج مانند ديگر احكام وجوبى و استحبابى شريعت اسلامى ، فوايد و مصالحى است ، كه درك آنها نيازمند به تدبّر و تفكر است ، و فكر دقيق چون به بحث عميق بپردازد ، خطوط برجسته‌اى از فلسفهء آنها ، و مناظر زيبايى از حكمت خداوندى بر او روشن مىشود . ما چه‌ايم ؟ و چه اندازه از فهم آنچه در آن احكام از انوار و حقايق و معارف و دقايق هست دور هستيم ! اى خوانندهء عزيز ! آنچه در خور فهم و سرمايهء اندك من است بيان مىكنم ، تمنّا دارم خرده‌گيرى نكرده و با فكر بلند و فهم روشن

--> ( 1 ) . اشاره است به آيه كريمه « وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً » از سوره مباركهء بقره آيهء 269 .